dms-shell'den Hyprland-lua'ya: Konfigürasyon Felsefesi Değişimi

Her sistem kurulumu bir hikaye. Bu hikayenin başlangıcı dms-shell, sonu henüz yazılmıyor.

dms-shell Neydi

dms-shell, Hyprland konfigürasyonu için yazılmış bir shell script koleksiyonuydu. Basit, anlaşılır, hızlı başlangıç için iyi. Hyprland’ın kendi konfigürasyon dili (.conf dosyaları) ile birlikte çalışıyor, shell scriptleri üzerine otomasyon inşa ediyordu.

Git’teki o commit’i hatırlıyorum: 22967a0 dms-shell legacy backup

“Legacy” kelimesi bir şeyin bitişini, yenisinin başlangıcını işaret ediyor.

Sorun Ne Değildi

dms-shell teknik olarak çalışıyordu. Ama .conf formatı — Hyprland’ın kendi konfigürasyon dili — bir noktada yetmez hale geliyor.

Koşullu mantık kurmak zorlaşıyor
Değişkenler sınırlı
Modüler yapı kurmak için ekstra araç gerekiyor
Her değişiklik hyprctl reload gerektiriyor

Shell scriptleri bu boşluğu doldurmaya çalışıyor ama yamalar üstüne yama bir süre sonra okunması zor bir yapıya dönüşüyor.

Lua Neden Mantıklı

Hyprland, 0.40+ sürümünden itibaren native Lua API’sini sunuyor. Bu bir eklenti değil, compositor’ın içine gömülü bir betik motoru.

Lua ile Hyprland konfigürasyonu:

-- keybinds.lua
local hyprland = require("hyprland")

hyprland.bind("SUPER", "Return", function()
  hyprland.dispatch("exec", "kitty")
end)

hyprland.bind("SUPER SHIFT", "Q", function()
  hyprland.dispatch("killactive", "")
end)

Bu sadece sözdizimi farkı değil. Şimdi elimde gerçek bir programlama dili var:

Döngüler, koşullar, fonksiyonlar
Modüler dosya yapısı (require())
Runtime’da değişken hesaplama
Hyprland event’lerine reaktif tepki

nixos-hyprland-lua Mimarisi

Geçiş tek bir dosya değiştirmekle olmadı. Tony Btw’nin mimarisi üzerine kurulu nixos-hyprland-lua adında ayrı bir flake yazdım (proje devam ediyor).

Bu flake, NixOS için bir Home Manager modülü sunuyor:

wayland.windowManager.hyprland.luaConfig = {
  enable    = true;
  repoPath  = "/home/xmrah/Projects/nixos-hyprland-lua";  # yerel geliştirme yolu
  keyboard.layout = "tr";
};

Flake sisteme inputs.nixos-hyprland-lua olarak ekleniyor ve nixos-config/flake.nix üzerinden bağlanıyor. Yerel geliştirme ile NixOS entegrasyonu arasındaki köprü bu.

Live-Edit: En Önemli Karar

mkOutOfStoreSymlink — bu tek satır çok şeyi değiştirdi.

Normal Home Manager konfigürasyonları Nix store’a kopyalanır. Bir değişiklik yapınca nixos-rebuild switch zorunlu. Lua dosyaları için bu kabul edilemez bir yavaşlık.

xdg.configFile."hypr/wallpaper.jpg".source =
  config.lib.file.mkOutOfStoreSymlink
    "/home/xmrah/nixos-config/assets/wallpapers/wallhaven-z8jp3o.jpg";

mkOutOfStoreSymlink ile Lua dosyaları doğrudan proje dizinine sembolik link olarak bağlanıyor. Bir Lua dosyasını düzenlediğimde hyprctl reload yeterli — rebuild yok, bekleme yok.

UWSM Entegrasyonu

Geçişin teknik olarak en kritik parçası UWSM (Universal Wayland Session Manager).

programs.hyprland = {
  enable    = true;
  withUWSM  = true;  # login loop sorununu kökten çözer
};

# Home Manager tarafında:
wayland.windowManager.hyprland = {
  systemd.enable = false;  # UWSM yönetir
};

UWSM olmadan Hyprland’ı systemd ile yönetmek bazen login loop sorununa yol açıyordu. UWSM bu ikiliği çözüyor: compositor lifecycle’ı standart bir session manager üzerinden yönetiliyor.

Sonuç

dms-shell’den Hyprland-lua’ya geçiş bir araç değişimi değil, konfigürasyon felsefesi değişimi.

Shell script’lerin deklaratif NixOS ile çelişen imperatif yapısından, Lua’nın programatik esnekliğine geçmek — bu bir tercih değil, sistemin doğal evrimi.

Şu an nixos-hyprland-lua projesi aktif geliştirme aşamasında. Her rebuild, her Lua satırı bu evrimin bir parçası.

EOF.